Sri Bala Makaranda Stava
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
(రుద్రయామల తంత్రము నుండి ఆవిర్భవించిన శ్రీ బాలా మకరంద స్తవము అత్యంత మధురమైనది మరియు శక్తివంతమైనది. ‘మకరందం’ అంటే పూలతేనె అని అర్థం. ఈ స్తోత్రం దేవి అనుగ్రహం అనే అమృతాన్ని కురిపిస్తుంది కాబట్టి దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది.)
శ్రీరుద్ర ఉవాచ |
శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి మకరందస్తవం శుభమ్ |
గోప్యాద్గోప్యతరం గోప్యం మహాకౌతూహలం పరమ్ ||
శ్రీరుద్ర ఉవాచ |
శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి మకరందస్తవం శుభమ్ |
గోప్యాద్గోప్యతరం గోప్యం మహాకౌతూహలం పరమ్ ||
VERSE #2
శ్రీరుద్రుడు (శివుడు) చెబుతున్నాడు: ఓ దేవీ! శుభప్రదమైన ‘మకరంద స్తవము’ను నీకు వినిపిస్తాను, వినుము. ఇది రహస్యములలో కెల్లా అత్యంత రహస్యమైనది (గోప్యాద్గోప్యతరం) మరియు గొప్ప ఆశ్చర్యమును, కుతూహలమును కలిగించే అత్యున్నతమైన స్తోత్రము.
బాలాయాః పరమేశాన్యాః స్తోత్రచూడామణిః శివే |
మకరందస్య స్తోత్రస్య ఋషిర్నారదసంజ్ఞకః ||
బాలాయాః పరమేశాన్యాః స్తోత్రచూడామణిః శివే |
మకరందస్య స్తోత్రస్య ఋషిర్నారదసంజ్ఞకః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ శివే! పరమేశ్వరి అయిన బాలా దేవికి సంబంధించిన ఈ స్తోత్రము స్తోత్రములన్నింటిలో శిరోరత్నము (చూడామణి) వంటిది. ఈ మకరంద స్తోత్రమునకు నారద మహర్షి ఋషి.
VERSE #3
ఛందో'నుష్టుపుదాఖ్యాతం శ్రీబాలా దేవతా స్మృతా |
ఐం బీజం శక్తిః సౌః ప్రోక్తం కీలకం క్లీం తథైవ చ ||
ఐం బీజం శక్తిః సౌః ప్రోక్తం కీలకం క్లీం తథైవ చ ||
VERSE #4
భోగమోక్షస్య సిద్ధ్యర్థే వినియోగః ప్రకీర్తితః |
నమస్తే'స్తు పరాం శక్తిం నమస్తే భక్తవత్సలే ||
నమస్తే'స్తు పరాం శక్తిం నమస్తే భక్తవత్సలే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లౌకికమైన సుఖములు (భోగములు) మరియు ఆధ్యాత్మికమైన ముక్తి (మోక్షము) పొందుటకై ఈ స్తోత్రము వినియోగింపబడుతున్నది. ఓ పరాశక్తి! నీకు నమస్కారము. భక్తులపై అపారమైన వాత్సల్యము చూపే ఓ తల్లీ! నీకు నమస్కారము.
VERSE #5
నమస్తే'స్తు గుణాతీతాం బాలాం సిద్ధిప్రదాంబికామ్ |
భవదుఃఖాబ్ధితరణీం పరం నిర్వాణదాయినీమ్ ||
భవదుఃఖాబ్ధితరణీం పరం నిర్వాణదాయినీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సత్వ, రజ, తమో గుణములకు అతీతురాలివైన ఓ బాలా దేవి! సిద్ధులను ప్రసాదించే జగన్మాతవైన నీకు నమస్కారము. సంసారమనే దుఃఖ సముద్రాన్ని దాటించే నావవు (తరణి), పరమ నిర్వాణాన్ని (మోక్షాన్ని) ప్రసాదించే దానవు నీవే.
VERSE #6
ధనదాం జ్ఞానదాం సత్యాం శ్రీబాలాం ప్రణమామ్యహమ్ |
సిద్ధిప్రదాం జ్ఞానరూపాం చతుర్వర్గఫలప్రదామ్ ||
సిద్ధిప్రదాం జ్ఞానరూపాం చతుర్వర్గఫలప్రదామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ధనమును, జ్ఞానమును ఇచ్చే సత్య స్వరూపిణివైన శ్రీ బాలా దేవికి నేను ప్రణమిల్లుతున్నాను. నీవు సమస్త సిద్ధులను ఇచ్చే జ్ఞాన స్వరూపిణివి మరియు ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షములను అనే నాలుగు విధాల పురుషార్థాలను (చతుర్వర్గ ఫలములను) ప్రసాదించేదానివి.
VERSE #7
ఆధివ్యాధిహరాం వందే శ్రీబాలాం పరమేశ్వరీమ్ |
ఐంకారరూపిణీం భద్రాం క్లీంకారగుణసంభవామ్ ||
ఐంకారరూపిణీం భద్రాం క్లీంకారగుణసంభవామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మనోవేదనలను (ఆధి), శారీరక రోగాలను (వ్యాధి) హరించే పరమేశ్వరివైన శ్రీ బాలా దేవికి వందనము. నీవు వాగ్భవ బీజమైన ‘ఐం’ కారము యొక్క స్వరూపిణివి, మంగళమును ఇచ్చే దానివి మరియు ‘క్లీం’ కారము (కామరాజ బీజము) నుండి ఉద్భవించిన దివ్య గుణములు కలదానివి.
VERSE #8
సౌఃకారరూపరూపేశీం బాలాం బాలార్కసన్నిభామ్ |
ఊర్ధ్వామ్నాయేశ్వరీం దేవీం రక్తాం రక్తవిలేపనామ్ ||
ఊర్ధ్వామ్నాయేశ్వరీం దేవీం రక్తాం రక్తవిలేపనామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
‘సౌః’ అనే తృతీయ బీజాక్షరమే స్వరూపముగా కలిగిన సౌందర్యవతివి, ఉదయ సూర్యుని వలె ఎర్రని కాంతి కలిగిన బాలా దేవికి వందనము. నీవు అత్యున్నతమైన ‘ఊర్ధ్వామ్నాయ’ మార్గానికి అధిదేవతవు. ఎర్రని వర్ణము కలిగి, ఎర్రని గంధమును (రక్త విలేపనము) పూసుకున్న దేవివి నీవు.
VERSE #9
రక్తవస్త్రధరాం సౌమ్యాం శ్రీబాలాం ప్రణమామ్యహమ్ |
రాజరాజేశ్వరీం దేవీం రజోగుణాత్మికాం భజే ||
రాజరాజేశ్వరీం దేవీం రజోగుణాత్మికాం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎర్రని వస్త్రములను ధరించి, సౌమ్యముగా ప్రకాశించే శ్రీ బాలా దేవికి నేను ప్రణమిల్లుతున్నాను. సకల లోకములకు రాణివైన రాజరాజేశ్వరీ దేవివి, సృష్టికి కారణమైన రజోగుణమును ఆశ్రయించి ఉన్న నిన్ను భజిస్తున్నాను.
VERSE #10
బ్రహ్మవిద్యాం మహామాయాం త్రిగుణాత్మకరూపిణీమ్ |
పంచప్రేతాసనస్థాం చ పంచమకారభక్షకామ్ ||
పంచప్రేతాసనస్థాం చ పంచమకారభక్షకామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవు సాక్షాత్తు బ్రహ్మవిద్యవు, ఎవరికీ అంతుచిక్కని మహామాయవు మరియు త్రిగుణముల (సత్వ-రజ-తమో) స్వరూపిణివి. బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వర, సదాశివులను ఆసనముగా కలిగిన దానివి (పంచప్రేతాసనము). తాంత్రిక ఆరాధనలోని ఐదు మకారములను (పంచమకారములు) స్వీకరించే దానివి.
VERSE #11
పంచభూతాత్మికాం చైవ నమస్తే కరుణామయీమ్ |
సర్వదుఃఖహరాం దివ్యాం సర్వసౌఖ్యప్రదాయినీమ్ ||
సర్వదుఃఖహరాం దివ్యాం సర్వసౌఖ్యప్రదాయినీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పంచభూతముల (పృథ్వి, ఆపస్, తేజస్, వాయువు, ఆకాశములకు) మూలశక్తివైన నీకు నమస్కారము. కరుణామయివైన నీవు సమస్త దుఃఖములను హరించి, సర్వ సుఖములను ప్రసాదించే దివ్య స్వరూపిణివి.
VERSE #12
సిద్ధిదాం మోక్షదాం భద్రాం శ్రీబాలాం భావయామ్యహమ్ |
నమస్తస్యై మహాదేవ్యై దేవదేవేశ్వరి పరే ||
నమస్తస్యై మహాదేవ్యై దేవదేవేశ్వరి పరే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సిద్ధులను మరియు మోక్షమును ఇచ్చే మంగళకరమైన శ్రీ బాలా దేవిని నా హృదయమున ధ్యానిస్తున్నాను. దేవతలకు కూడా దేవుడైన పరమేశ్వరునికే ఈశ్వరివైన ఆ మహాదేవికి నమస్కారము.
VERSE #13
సర్వోపద్రవనాశిన్యై బాలాయై సతతం నమః |
గుహ్యాద్గుహ్యతరాం గుప్తాం గుహ్యేశీం దేవపూజితామ్ ||
గుహ్యాద్గుహ్యతరాం గుప్తాం గుహ్యేశీం దేవపూజితామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సమస్త విపత్తులను, ఉపద్రవాలను నాశనం చేసే బాలా దేవికి నిరంతరం నమస్కారము. రహస్యములలో కల్లా అత్యంత రహస్యమైనదానివి (గుహ్యాద్గుహ్యతరా), గోప్యముగా ఉండి సాధకులను నడిపించే దానివి. దేవతలచే పూజింపబడే గుహ్యేశ్వరీ దేవివి నీవే.
VERSE #14
హరమౌళిస్థితాం దేవీం బాలాం వాక్సిద్ధిదాం శివామ్ |
వ్రణహాం సోమతిలకాం సోమపానరతాం పరామ్ ||
వ్రణహాం సోమతిలకాం సోమపానరతాం పరామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శివుని జటాజూటమున నివసించే దానివి (గంగా స్వరూపము లేదా శివశక్తి), వాక్ సిద్ధిని ప్రసాదించే శివ స్వరూపిణివి. శరీర గాయాలను (వ్రణములను) హరించే దానివి, చంద్రుని తిలకముగా ధరించిన దానివి మరియు అమృతమును (సోమము) ఆస్వాదించే పరమ శక్తివి నీవు.
VERSE #15
సోమసూర్యాగ్నినేత్రాం చ వందే'హం హరవల్లభామ్ |
అచింత్యాకారరూపాఖ్యాం ఓంకారాక్షరరూపిణీమ్ ||
అచింత్యాకారరూపాఖ్యాం ఓంకారాక్షరరూపిణీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చంద్రుడు, సూర్యుడు మరియు అగ్నిని మూడు కన్నులుగా కలిగిన శివప్రియకు నేను వందనము చేస్తున్నాను. మానవ ఊహకు అందని దివ్య రూపము కలదానివి మరియు ప్రణవ నాదమైన ‘ఓంకార’ అక్షర స్వరూపిణివి నీవు.
VERSE #16
త్రికాలసంధ్యారూపాఖ్యాం భజామి భక్తతారిణీమ్ |
కీర్తిదాం యోగదాం రాదాం సౌఖ్యనిర్వాణదాం తథా ||
కీర్తిదాం యోగదాం రాదాం సౌఖ్యనిర్వాణదాం తథా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉదయ, మధ్యాహ్న, సాయంకాలములనే మూడు సంధ్యా రూపములుగా ప్రకాశించే నిన్ను భజిస్తున్నాను. భక్తులను సంసార సాగరం నుండి తరింపజేసే దానివి. నీవు కీర్తిని, యోగమును, ఆనందమును (రాధా) మరియు ముక్తిని (నిర్వాణము) ప్రసాదించే దానివి.
VERSE #17
మంత్రసిద్ధిప్రదామీడే సృష్టిస్థిత్యంతకారిణీమ్ |
నమస్తుభ్యం జగద్ధాత్రి జగత్తారిణి చాంబికే ||
నమస్తుభ్యం జగద్ధాత్రి జగత్తారిణి చాంబికే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మంత్రములకు శక్తిని ఇచ్చి సిద్ధిని ప్రసాదించే దానివి, సృష్టి-స్థితి-లయలను (సృష్టిస్థిత్యంత) నిర్వహించే దానివి అయిన నిన్ను స్తుతిస్తున్నాను. ఓ జగన్మాత! లోకములను రక్షించే అంబికా! నీకు నమస్కారము.
VERSE #18
సర్వవృద్ధిప్రదే దేవి శ్రీవిద్యాయై నమో'స్తు తే |
దయారూప్యై నమస్తే'స్తు కృపారూప్యై నమో'స్తు తే ||
దయారూప్యై నమస్తే'స్తు కృపారూప్యై నమో'స్తు తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అన్ని రకముల అభివృద్ధిని (సర్వవృద్ధి) ప్రసాదించే ఓ శ్రీవిద్యా స్వరూపిణీ! నీకు నమస్కారము. దయకు ప్రతిరూపమైన దానివి, కృపకు నిలయమైన దానివి అయిన నీకు మాటిమాటికీ వందనములు.
VERSE #19
శాంతిరూప్యై నమస్తే'స్తు ధర్మరూప్యై నమో నమః |
పూర్ణబ్రహ్మస్వరూపిణ్యై నమస్తే'స్తు నమో నమః ||
పూర్ణబ్రహ్మస్వరూపిణ్యై నమస్తే'స్తు నమో నమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శాంతి స్వరూపిణివి, ధర్మ స్వరూపిణివి అయిన నీకు నమస్కారము. సాక్షాత్తు పరిపూర్ణ బ్రహ్మ స్వరూపిణివైన నీకు పదే పదే నమస్కరిస్తున్నాను.
VERSE #20
జ్ఞానార్ణవాయై సర్వాయై నమస్తే'స్తు నమో నమః |
పూతాత్మాయై పరాత్మాయై మహాత్మాయై నమో నమః ||
పూతాత్మాయై పరాత్మాయై మహాత్మాయై నమో నమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జ్ఞాన సముద్రానివి (జ్ఞానార్ణవ), సర్వము నీవే అయిన దానివి అయిన నీకు నమస్కారము. పవిత్రమైన ఆత్మగా (పూతాత్మ), పరమాత్మగా, మహోన్నతమైన మహాత్మగా వెలిగే నీకు వందనములు.
VERSE #21
ఆధారకుండలీదేవ్యై భూయో భూయో నమామ్యహమ్ |
షట్చక్రభేదినీ పూర్ణా షడామ్నాయేశ్వరీ పరా ||
షట్చక్రభేదినీ పూర్ణా షడామ్నాయేశ్వరీ పరా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మూలాధార చక్రమునందు నిద్రిస్తున్న కుండలినీ శక్తివైన నీకు మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కరిస్తున్నాను. నీవు శరీరములోని ఆరు చక్రములను భేదించుకొని వెళ్ళే శక్తివి (షట్చక్రభేదిని). పరిపూర్ణురాలివి, ఆరు ఆమ్నాయములకు (వేద మార్గములకు) అధిదేవతవైన పరమేశ్వరివి నీవు.
VERSE #22
పరాపరాత్మికా సిద్ధా శ్రీబాలా శరణం మమ |
ఇదం శ్రీమకరందాఖ్యం స్తోత్రం సర్వాగమోక్తకమ్ ||
ఇదం శ్రీమకరందాఖ్యం స్తోత్రం సర్వాగమోక్తకమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వ్యక్తము (అపర), అవ్యక్తము (పర) అయిన సర్వస్వము నీవే. సిద్ధ స్వరూపిణివైన ఓ శ్రీ బాలా దేవీ! నీవే నాకు శరణు. సకల ఆగమ శాస్త్రములలో ప్రశంసింపబడిన ఈ ‘మకరంద’ స్తోత్రము పరమ పవిత్రమైనది.
VERSE #23
స్తోత్రరాజమిదం దేవి ధారయ త్వం కులేశ్వరి |
పుణ్యం యశస్యమాయుష్యం దేవానామపి దుర్లభమ్ |
పాఠమాత్రేణ దేవేశి సర్వారిష్టం వినశ్యతి ||
పుణ్యం యశస్యమాయుష్యం దేవానామపి దుర్లభమ్ |
పాఠమాత్రేణ దేవేశి సర్వారిష్టం వినశ్యతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ కులేశ్వరీ! స్తోత్రములలో రాజైన దీనిని నీవు ధరించుము (నిరంతరం పఠించుము). ఇది పుణ్యాన్ని, కీర్తిని, ఆయుష్షును పెంచుతుంది. దేవతలకు కూడా ఇది దొరకటం కష్టము. దీనిని కేవలం పఠించడం వల్లనే సమస్త అరిష్టములు, గ్రహ దోషములు, కష్టములు నశించిపోతాయి.
VERSE #24
ఇతి శ్రీరుద్రయామలే శ్రీ బాలా మకరంద స్తవః |
: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము
, ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము
, ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sri Bala Makaranda Stava represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.